ANTROPOLOG Paul ve Laura Bohannan, Nijerya'da bir cenazenin toprağa verilmesi sırasında, parayla tutulan ağıtçı kadınların çığlık çığlığa ağlamalarına tanık olmuşlar. Ölen kişinin öz kızı bu sırada kendini tutamayıp ağlamaya başlayınca, ağıtçı kadınlar uyarmış, bir an önce ağlamayı kesmesini söylemişler.
Ortadoğu'da yaşanan gelişmeleri görüşmek üzere hafta içinde Malezya'da bir araya gelen İslam Konferansı Örgütü (İKO) üyesi ülkelerin içine düştüğü durum bu örneği getirdi aklıma.
Kısacası bugün İslam ålemi, evlerinden çıkan cenazeler karşısında ne ölçüde ağıt tutacakları konusunda bile, paralarını ve kaynaklarını kaptırdıkları vahşi dünyanın onayını almak durumda. Nitekim toplantıya devlet ve hükümet başkanı düzeyinde katılımın düşük olması, kendi ağıtlarını bile yakmaya cesaret edemiyorlar diye düşünmeme neden oldu.
Kaldı ki olan biten karşısında sadece ağlamak hangi sorunumuzu çözer ki? Üstelik ağlamak, ağlatanlar üzerinde nasıl bir etki yapar bir de ona bakalım.
Merhamet duygusu
MERAK bu ya... Ortadoğu'da yaşanan vahşete bir insan olarak samimiyetle üzülmek varken, nasıl oluyor da Batı ülkeleri duyarsız kalabiliyorlar, Arap liderler sahte gözyaşları dökebiliyorlar diye düşünüyordum. Ortada aslında ağlanası bir tablo varken, nasıl oluyor da sahte gözyaşları dökebiliyorlar, bu nasıl bir ruh halidir diyordum. Meğer bilim dünyası, sahte gözyaşlarını izah etme konusunda bile epey yol almış.
Bilim adamları üşenmemişler, bu sorulara da cevap niteliğinde araştırmalar yürütmüşler. Meğer sahte gözyaşlarını anlatmak için kullanılan timsah gözyaşları deyimi hakikatte doğruymuş. Meğer timsahlar sahiden gözyaşı dökerlermiş. Ama küçük bir farkla... Aslında o fark, bugün Ortadoğu'da yaşananları da anlamamıza yardımcı oluyor.
Timsahlar neden gözyaşı dökerlermiş biliyor musunuz? Kesinlikle duygusal nedenlerle ve bir merhamet duygusuyla değil. Avlarını yemek için büyük bir iştahla ağızlarını sonuna kadar açtıklarında, bu hareket timsahların gözüne o kadar büyük bir basınç yapıyormuş ki, hayvanın gözyaşları dışarı akmak zorunda kalıyormuş.
Ortadoğu'daki durum da bundan çok farklı sayılmaz. Sulu gözlerle bölgeye bakanlar, ihtimal ki, yenilecek daha ne kaldı, sıra hangi ava geldi düşüncesinde olmalılar.
İştah açan çırpınışlar...
BİTTİ mi? Bitmedi. Bilim dünyası boş durmuyor dedik ya... Araştırmacılar 274 tecavüz olayını tek tek mercek altına alarak incelemişler ve görmüşler ki; kurban ne kadar çok ağlarsa, suçlu da o oranda saldırganlaşıyor.
Kısacası, kimi zaman samimiyetle dökülse bile gözyaşları, gereğini yapmadıktan sonra, zalimin elinden kurtulmaya yetmiyor.
Demek ağlamak tek başına çözüm değil. Sonunda ölmek mukadder olsa bile, ağlayarak kendilerini acındırmak suretiyle iştahlarını daha da kabartmak yerine, işlerini zorlaştıracak, ağız tatlarını kaçıracak işler yapmak gerekiyor. Zulme seyirci kalmak istemeyenlerin ve olan biten karşısında samimiyetle üzülenlerin de, dişe tırnağa dokunur somut bir şeyler yapması gerekiyor.
Ağıtı kim tutacak?
YAZININ başında da örnek verdiğimiz gibi, ölenler bizim insanlarımız. Bizim ağıtımızı başkasının tutmasını beklemek koca bir muhal. Fakat görünen o ki, ağıtımızı başkalarının tutmasını beklerken, ortada dipdiri duruyor acı.
Ağlamak gülmenin kardeşidir derler. İzlediğiniz vahşet görüntüleri karşısında elinizden bir şey gelmese de, yine de ağlamaktan vazgeçmeyin. Doç. Dr. Kuddusi Erkılıç, insanlarda gözyaşı eksikliğinin, kuru göz hastalıkları oluşturduğunu, bunun körlüğe kadar varan olumsuz sonuçlar ortaya çıkardığını söylüyor.
Demem o ki... Yaşanan vahşet görüntüleri karşısında tamamen duyarsızlaşmamak ve kalplerin katılaşıp körleşmemesi için yine de ağlamakta yarar var. Yoksa gerçeklere karşı tamamen kör olma ihtimali de söz konusu. Dilerim işler o noktaya varmaz.
Şu halimize bakın...