ÜÇ gündür Abant’tayız. Gazeteci ve Yazarlar Vakfı öncülüğünde gerçekleştirilen Abant toplantılarının bu yıl 11.’si düzenlenen toplantısına katıldık.
Toplantının konusu ve gündemi aylar öncesinden belli olmasına rağmen, toplantının Ortadoğu’da sıcak gelişmelerin yaşandığı döneme denk gelmesi ilgiyi artırdı.
“Küresel Politikalar ve Ortadoğu’nun Geleceği” konusunun tartışıldığı toplantıya çok sayıda yerli ve yabancı konuşmacı katıldı.
Ortadoğu tarih boyu dini, siyasi ve ekonomik nedenlerle önemini korumuş bir coğrafya... Geçtiğimiz yüzyıl içinde buna önemli enerji kaynaklarının da eklenmiş olması bölgenin önemini daha da artırdı.
Toplantıda, Ortadoğu’nun geleceğine ve güvenliğine ilişkin çeşitli öneriler gündeme geldi. Bunlardan en ilgincini, İKO Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu o sırada katıldığı bir mülakat sırasında dile getirdi. İhsanoğlu bir soru üzerine, İslam Barış Gücü oluşturulması projesinin eskiden beri İKÖ’nun ajandasında olduğunu ve İsrail’in ölçüsüz güç kullandığı son saldırılarının bu yöndeki çalışmaları hızlandıracağını söyledi.
Gazeteci Cengiz Çandar, Turgut Özal’ın başbakanlığı döneminde, AGİT benzeri bir oluşumun Arap ülkeleri arasında da gerçekleştirilmesi amacıyla Türk dışişlerinin bir çalışma taslağı yürüttüğünü de söyledi. O günün koşulları nedeniyle çalışmaların rafa kaldırıldığını anlattı.
Zihniyet reformu
ASLINDA tüm sorunların çözümüne ilişkin temel yaklaşımı, dünyaca ünlü bilim adamı Profesör Kemal Karpat gündeme getirdi. Sadece bölge ülkelerinin değil, Türkiye’nin de ciddi bir eğitim reformuna ihtiyaç duyduğunu ve asıl problemin müfredatın içeriğinde yaşandığını söyledi. Müfredat reformu önerdi. Asrı Saadet hayaliyle yatıp kalkanların, Asrı Saadeti sağlayan dinamikleri kavramaktan aciz olduklarını anlattı. Halbuki aynı dinamiklerin, günümüzdeki birçok gelişmiş ülkenin de örnek aldığı unsurlar olduğunu söyledi.
İslam-demokrasi...
KEMAL Karpat, İslam demokrasi ile bağdaşır mı sorularına ise, demokrasiyi demokrasi yapan tüm unsurların fazlasıyla İslam’da olduğunu, ama İncil’de zerresinin bulunmadığını söyledi. Toplumun dindarlaşmasının demokrasiyi tehdit eder gibi algılanmamasını, çünkü İslam’ın şura, meşveret gibi daha birçok ilkesinin demokrasinin özü olduğunu anlattı.
İsrailli konuşmacılara Arap ülkelerinden gelen katılımcıların tepkisi görülmeye değerdi. Meğer birçok Arap ülkesinde, İsraillilerle aynı ortamda bulunulmaması yönünde zorlayıcı hükümler varmış. İnsan ister istemez; “iyi ama, bir arada olmadan ve konuşmadan bu sorunlar başka nasıl çözülecek ki...” diye sormak istiyor.
BOP daha da bozdu...
TOPLANTIDA ABD’nin gündeme getirdiği Büyük Ortadoğu Projesi (BOP) büyük tepki gördü. Bölgeyi daha fazla karıştırmaktan başka işe yaramadığı söylendi. Türkiye’nin BOP’un uygulanmasını üstlenir durumu eleştirilere neden oldu.
Ortadoğu halkları on altıncı yüzyıldan yirminci yüzyılın başlarına kadar asırlarca huzur içinde yaşamışken, bölgenin geçtiğimiz yüz yıl boyunca dünya gündemini en uzun süreli meşgul eden sorunlar yumağı haline gelmiş olmasının nedenleri iyi sorgulanmalıdır. Bu konuda bir teşhiste bulunmadan bir çözüme ulaşmak güçtür.
Bir arada yaşam konusunda Osmanlı’nın sergilediği tarihi tecrübeye dünyanın gerçekten ihtiyacı var. Konuşmacılar bu noktaya da sıklıkla vurgu yaptılar.